نحرير : بر وزن زنجير به معنى هوشمند ، حاذق ، ابو منصور ثعالبى در تتمّة اليتيمه نام پدر ابو الغوث منبجى شاعر مشهور را ( كه در منبجى گذشت ) نحرير نوشته در صورتى كه نامش مهوّز است و دور نيست تحريف باشد و كاتبان كم اطّلاع از اين كارها كرده‌اند و بخصوص در چاپ آن كتاب كه در تهران انجام گرفته است اغلاط زيادى به چشم مىخورد . نحشل : بر وزن جعفر لقب ابو الحسن اسلم بن سهل بن اسلم بن زياد بن حبيب رزّاز واسطى است معروف به نحشل واسطى و نحشل ، رزّاز بود و رزّاز بر وزن شدّاد كسى است كه برنج بفروشد و رز و ارز هر دو به معنى برنج است و در واسط محلّهء رزّازين ( برنج‌فروشان ) معروف و خانه و مسجد نحشل در آنجا بوده است . نحشل در شمار اديبان و مورّخان است و كتابى در تاريخ واسط تأليف كرد و در آن كتاب نامها و ترتيب طبقات واسطيان را در رشتهء ضبط كشيد و كتاب متقن و مظبوطى است و در سال 288 و يا در حدود آن سال درگذشت . نحلى : منسوب است به نحل وزان سهل از قراى بخارا و ازآنجاست نسج بن يوسف بن خليل نحلى بخارى در شمار محدّثان و متوفّاى 264 . نحلينى : منسوب است به نحلين بر وزن مسكين از قراى حلب و از آن قريه است ابو محمّد عامر ابن سيّار نحلينى در شمار محدّثان . نخّاس : با خاى نقطه‌دار بر وزن شدّاد به معنى برده‌فروش ، كسى كه غلام و كنيز فروشد ، لقب بشر ابن سليمان نخّاس است از محدّثان اماميّه . نخجوانى : منسوب است به نخجوان بر وزن قهرمان از شهرهاى آذربايجان و از آن شهر است نعمت اللّه بن محمود نخجوانى معروف به بابا نعمت اللّه از عرفاى قرن نهم و اوايل قرن دهم و صاحب تفسيرى به نام الانوار الالهيّة و حواشى بر تفسير بيضاوى و شرحى بر گلشن راز و رساله‌اى در وجود و غير اين‌ها و در سال 902 درگذشت . و ابراهيم بن زين الدّين نخجوانى از اطبّاى قرن يازدهم كه در دمشق سكونت داشت طبيبى حاذق امّا بذله‌گو بود و عوام او را ابراهيم جمل گفتند و با قاضى محمّد بن حسين صالحى معروف به قاق مطايبه همىكرد . روزى قاضى در كار او خواست كيدى كند و رسوايى براى او به بار آورد ابراهيم از كيد او آگاه گرديد و كار آنان به مشاتمه و مخاصمه كشيد و به ترك دوستى فىمابين منجرّ گرديد . اكرمى شاعر در آن باره گفته است : انظر إلى حال الزمان * و ما اعتراه من الخلل القاق مد جناحه * شركا ليصطادوا الجمل « 1 » و هندوشاه بن سنجر بن عبد اللّه نخجوانى از اعلام منشيان قرن هشتم و در زمان وزارت جوينى از عمّال ديوان بود و چندى حكومت كاشان داشت و از اوست : كتاب تجارب السلف ترجمهء كتاب منية الفضلاء فى تواريخ الخلفاء و الوزراء تأليف صفىّ الدّين محمّد بن على علوى معروف به ابن طقطقى و از ترجمهء آن سال 724 فراغت يافت

--> ( 1 ) - جمل بر وزن عسل به معنى شتر است و قاق به معنى مرغ ماهىخوار ( مؤلّف ) .